یه دارویی که برای کند کردن بیماری آلزایمر استفاده میشه، ممکنه به بهتر شدن رفتارهای اجتماعی تو بعضی از بچههای مبتلا به اختلال طیف اوتیسم (ASD) کمک کنه.
نتایج یه کارآزمایی بالینی کوچیک امیدوارکنندهست، هرچند که هنوز قطعی نیست. این نتایج نشون میده که یه زیرگروه خاصی از جوونای مبتلا به ASD ممکنه از مصرف ممانتین، با وجود اینکه تحقیقات قبلی هیچ فایده واضحی پیدا نکرده بودن، نتایج مثبتی بگیرن.
ممانتین (که گاهی وقتا با نام تجاری Namenda فروخته میشه) یه داروی خوراکیه که گیرندههای گلوتامات رو تو مغز مسدود میکونه؛ گلوتامات یه انتقالدهنده عصبیه که تو مقادیر بالا میتونه سمی باشه. کم کردن گلوتامات تو سراسر مغز میتونه به کند کردن پیشرفت بیماریهای تخریبکننده عصبی کمک کنه.
یه منطقه مغزی که به خصوص تو گیرندههای گلوتامات غنیه، قشر سینگولیت قدامی پیشزانویی (pgACC) هست، که تو پردازش اجتماعی و آگاهی عاطفی نقش داره.
بعضی از شواهد نشون میده که گلوتامات ممکنه تو pgACC تو افراد مبتلا به ASD نامتعادل باشه، که این ممکنه رفتارها و علائم مرتبط با ارتباط و تعاملات اجتماعی رو توضیح بده.
اما تو سال ۲۰۱۷، یه کارآزمایی بالینی نشون داد که مصرف ممانتین هیچ فایده قابل توجهی برای پاسخگویی اجتماعی بچههای مبتلا به ASD نداره.
حالا، محققای بیمارستان عمومی ماساچوست و دانشگاه هاروارد یه کارآزمایی بالینی جدید رو برای پیگیری اون نتایج رهبری کردن و تأثیر دارو رو تو دوزهای بالاتر و بین یه زیرگروه خاصتر از بچهها ارزیابی کردن.
این کارآزمایی تصادفی توسط ۳۳ تا جوون بدون ناتوانی ذهنی، با سن ۸ تا ۱۷ سال، که عمدتاً پسر بودن، کامل شد. نصف گروه به مدت ۱۲ هفته روزانه ۲۰ میلیگرم ممانتین میگرفتن، در حالی که نصف دیگه دارونما میگرفتن.
بهترین پاسخدهندهها به ممانتین، افرادی بودن که سطح گلوتامات به طور غیرطبیعی بالایی تو pgACC داشتن.
بین این بچهها، مراقبان بزرگسال گزارش دادن که ممانتین به طور قابل توجهی بیشتر از دارونما، ارتباط، تعامل و درگیری با بقیه رو بهتر کرده.
با اینکه نتایج امیدوارکنندهست، ولی نویسندههای این تحقیق هشدار میدن که قبل از اینکه بشه به نتیجهگیریهای قطعی رسید، به کارآزماییهای بالینی بزرگتری نیاز هست.
حتی اگه معلوم بشه که ممانتین زندگی بچههای مبتلا به ASD رو بهتر میکونه، ممکنه فقط برای بعضی از افراد مفید باشه.
بین همه شرکتکنندههای تو این کارآزمایی بالینی اخیر، فقط یه کم بیشتر از نصفشون سطح گلوتامات به طور غیرطبیعی بالایی رو تو pgACC نشون دادن.
کارآزماییهای قبلی، مثل اون یکی از سال ۲۰۱۷، ممکنه این نتیجه مهم رو نادیده گرفته باشن، چون روی زیرگروههای ASD تمرکز نکرده بودن.
اوتیسم روی یه طیف وجود داره و طیف وسیعی از شرایط رو در بر میگیره، با تنوع زیاد تو علائم و شدت، که تحت تأثیر تعامل پیچیده ژنتیک و عوامل محیطیه.
خیلی احتمالش هست که هیچ علت واحدی پشت این اختلال وجود نداشته باشه، که این یعنی بعیده که یه درمان واحد برای همه مؤثر یا ضروری باشه.
با این حال، محققای این کارآزمایی بالینی اخیر فکر میکنن که ممانتین پتانسیل این رو داره که نتایج رو برای «بخش قابل توجهی از بیماران، با حداقل قرار گرفتن غیرضروری در معرض برای کسایی که ممکنه سود نبرن»، بهتر کنه.